De digitale productie van occlusiesplints (knars- en stabilisatiesplints) wordt steeds gebruikelijker binnen de moderne tandtechniek. Zowel CAD/CAM-frezen als 3D-printen bieden tandtechnische laboratoria & praktijken mogelijkheden om nauwkeurig en efficiënt splints te produceren. Maar welke productietechniek levert de meest nauwkeurige pasvorm?
Een recent gepubliceerd wetenschappelijk onderzoek in Clinical Oral Investigations vergelijkt beide productiemethoden en geeft interessante inzichten in de dimensionale nauwkeurigheid van gefreesde en 3D-geprinte occlusiesplints.
40 occlusiesplints vergeleken
Voor het onderzoek werden 40 identieke occlusiesplints ontworpen vanuit hetzelfde digitale ontwerpbestand (STL).
De onderzoekers verdeelden de productie in twee groepen:
20 3D-geprinte splints: vervaardigd met KeySplint Hard.
20 gefreesde splints: vervaardigd uit een voorgepolymeriseerde PMMA-disc met een freesmachine.
Na productie werden alle splints opnieuw gescand en vergeleken met het oorspronkelijke digitale ontwerp. Daarbij werden op 42 vooraf bepaalde meetpunten de dimensionale afwijkingen vastgesteld.
Gefreesde splints laten kleinere maatverschillen zien
Uit de resultaten blijkt dat de gefreesde splints gemiddeld een kleinere afwijking vertoonden ten opzichte van het oorspronkelijke ontwerp.
De gemiddelde absolute afwijking bedroeg:
43,9 µm – 3D Printen
22,0 µm – cad/cam frezen
De gemiddelde afwijking bij gefreesde splints was daarmee ongeveer de helft van die bij de 3D-geprinte splints. Het verschil was statistisch significant.
De grootste verschillen werden gevonden aan de palatinale en occlusale/incisale oppervlakken. Aan de vestibulaire oppervlakken waren de resultaten tussen beide productiemethoden vergelijkbaar.
Waardoor ontstaan deze verschillen?
Volgens de onderzoekers kunnen verschillende factoren invloed hebben op de maatnauwkeurigheid.
Bij 3D-printen:
Polymerisatiekrimp tijdens het uitharden van de resin.
Invloed van de printoriëntatie en laagopbouw.
Veranderingen tijdens het reinigen, drogen en post-curen.
Invloed van de instellingen en het gebruikte materiaal.
Bij CAD/CAM-frezen:
Eigenschappen en positionering van het gebruikte PMMA-materiaal.
De nauwkeurigheid en diameter van de gebruikte freesgereedschappen.
De positionering van de splint in de CAD/CAM-disc.
Een belangrijk verschil is dat gefreesde splints uit voorgepolymeriseerd PMMA worden vervaardigd. Hierdoor is er tijdens de productie geen sprake meer van polymerisatiekrimp zoals bij het uitharden van een vloeibare 3D-printresin.
Betekent een hogere nauwkeurigheid ook een beter klinisch resultaat?
Dat is een belangrijke vraag. Een kleinere dimensionale afwijking betekent niet automatisch dat een patiënt ook daadwerkelijk een betere pasvorm of meer draagcomfort ervaart.
De onderzoekers benadrukken dat er momenteel geen algemeen vastgestelde grens bestaat voor de klinisch acceptabele interne pasvorm van occlusiesplints.
Ook eerder klinisch onderzoek laat zien dat gefreesde en 3D-geprinte splints vergelijkbare resultaten kunnen opleveren op het gebied van patiënttevredenheid, slijtage en complicaties.
Er is daarom meer klinisch onderzoek nodig om vast te stellen in hoeverre de gemeten maatverschillen daadwerkelijk invloed hebben op de pasvorm, het comfort en de klinische prestaties op langere termijn.
CAD/CAM-frezen of 3D-printen: welke techniek past bij jouw laboratorium?
Beide productietechnieken hebben hun eigen voordelen en toepassingsmogelijkheden.
CAD/CAM-frezen is interessant voor laboratoria die veel waarde hechten aan dimensionale nauwkeurigheid en willen werken met voorgepolymeriseerde materialen zoals PMMA. Het materiaal is direct na het frezen beschikbaar voor verdere afwerking.
3D-printen biedt juist veel flexibiliteit in het productieproces. Meerdere splints kunnen tegelijkertijd worden geproduceerd, het materiaalgebruik is efficiënt en de techniek maakt een volledig digitale workflow mogelijk.
De keuze hangt uiteindelijk af van het gewenste eindresultaat, het gebruikte materiaal, de productiecapaciteit en de workflow binnen het tandtechnisch laboratorium.
Bronnen en wetenschappelijke publicatie
Willmann, A.-L. et al. (2026). Comparison of additive and subtractive digital workflow for the accuracy of removable occlusal stabilization-splints – an in-vitro study.
Gepubliceerd op 9 oktober 2026 in Clinical Oral Investigations, volume 30, artikel 514.
Lees de volledige wetenschappelijke publicatie (Springer Nature)
Aanvullende berichtgeving: Dental Tribune – Comparing milled and 3D-printed occlusal splints point by point (6 november 2026)
Dit artikel is een Nederlandstalige samenvatting en praktische duiding van gepubliceerd wetenschappelijk onderzoek. De onderzoeksresultaten zijn afkomstig uit een in-vitro-onderzoek en mogen niet zonder meer worden vertaald naar klinische resultaten bij patiënten.
Materiaalkeuze, machines en procesinstellingen maken het verschil
De nauwkeurigheid van een occlusiesplint wordt niet uitsluitend bepaald door de keuze tussen 3D-printen en CAD/CAM-frezen. Ook het gebruikte materiaal, de eigenschappen van de machine, de gebruikte tools en de instellingen van het volledige productieproces spelen een belangrijke rol.
Bij 3D-printen hebben onder andere de resin, printoriëntatie, laagdikte, belichting, reiniging en het post-curingproces invloed op het uiteindelijke resultaat. Bij frezen zijn onder meer de materiaaleigenschappen, freesstrategie, gebruikte frezen, machinekalibratie en CAM-instellingen van belang.
Daarnaast zijn de resultaten niet zomaar vergelijkbaar tussen verschillende materiaalsoorten. Een vergelijking tussen een gefreesde PMMA-disc en een specifieke 3D-printresin zegt bijvoorbeeld niet automatisch iets over de prestaties van andere materialen voor splintproductie.
Denk hierbij aan materialen zoals Whitepeaks CopraPoly FLEX (PCTG), SplintMaster Taff of Flex van Detax, KeySplint Soft van Keystone. Deze materialen hebben ieder hun eigen mechanische eigenschappen, verwerkingseisen en toepassingsmogelijkheden.
Wanneer materialen, machines, software, tools en procesinstellingen optimaal op elkaar worden afgestemd, kunnen de productieresultaten mogelijk verder worden verbeterd. Ook kunnen de onderlinge verschillen tussen productiemethoden en materialen daardoor anders uitvallen.
De belangrijkste conclusie is dan ook dat niet alleen de productietechniek telt, maar vooral de combinatie van materiaal, machine en procesbeheersing. Een eerlijke vergelijking vraagt daarom om een goed gecontroleerde en geoptimaliseerde productieomgeving, waarbij ieder materiaal volgens de voorgeschreven en gevalideerde verwerkingsparameters wordt verwerkt.
De juiste CAD/CAM-oplossing voor jouw productieproces
Bij Schouten Dental ondersteunen we tandtechnische laboratoria en praktijken bij de overstap naar en verdere ontwikkeling van digitale tandtechniek. Van CAD/CAM-freesmachines en dentale 3D-printers tot hoogwaardige freesmaterialen, splintresins en de bijbehorende software.
Of je nu kiest voor frezen, 3D-printen of een combinatie van beide technieken: de juiste materiaalkeuze en een goed afgestemd productieproces zijn bepalend voor een betrouwbaar eindresultaat.
Benieuwd welke CAD/CAM- of 3D printer oplossing het beste bij jouw laboratorium past? Neem contact op met Schouten Dental voor technisch advies over digitale productie van occlusiesplints.
